یکبار برای همیشه بدانید! اسکرچ چیست؟

مقدمه

قبل از اینکه بدانیم اسکرچ چیست بهتر است کمی با برنامه نویسی آشنا شویم.

برنامه نویسی یعنی ارتباط برقرار کردن با یک ماشین (مانند ربات، کامپیوتر، گوشی هوشمند و…) به زبان خودش.

خیلی از ما وقتی اسم برنامه نویسی را می شنویم در ذهن خود یک صفحه نمایش کامپیوتر با تعدادی از نوشته ها و کاراکترهای انگلیسی نامفهوم را تصور می کنیم که هیچی از آنها نمی دانیم و با خود فکر میکنیم قرار هم نیست بدانیم.

شاید این دلیل خیلی ساده یعنی نامفهوم بودن کدها برای ترسیدن و از دست دادن اعتماد به نفس کسانی که قرار است تازه وارد دنیای برنامه نویسی شوند کافی باشد.

وقتی هیچ آموزش و پیش نیازی از برنامه نویسی نداریم این ترسیدن یک حس کاملا عادی است. جالب است بدانید که در دو  دهه‌ی گذشته یادگیری برنامه نویسی آنقدر ساده و راحت شده که حتی کودکان و نوجوانان هم می توانند به راحتی برنامه نویسی را یاد بگیرند.

در سالهای اخیر زبان های برنامه نویسی زیادی با ظاهر گرافیکی جذاب و رابط کاربری ساده برای یادگیری برنامه نویسی از سن پایین ابداع شدند، که حتی بزرگسالان و کسانی که تازه می خواهند در دنیای برنامه نویسی قدم بردارند میتوانند از آنها استفاده کنند.

یکی از این زبان های برنامه نویسی، اسکرچ نام دارد.

اسکرچ چیست؟

اسکرچ یک زبان برنامه نویسی تصویری است که برای کودکان و نوجوانان 8 تا 16ساله طراحی شده است. در اسکرچ کدها به صورت قطعات پازلی و با رنگهای مختلف دسته بندی شده اند. کاربران تنها با کشیدن و رها کردن بلاکها و بدون نوشتن حتی یک خط کد،  می توانند انواع برنامه، بازی، انیمیشن و داستان بسازند و از این راه مفاهیم اصلی برنامه نویسی را یاد بگیرند.

میتوان گفت تقریبا تمامی دستورات و حلقه های اصلی برنامه نویسی در این زبان وجود دارد و تنها محدودیت برا برنامه نویسی با این زبان، محدودیت ذهن ماست.

این زبان علاوه بر کودکان و نوجوانان، برای بزرگسالان و کسانی که میخواهند تازه برنامه نویسی را یادبگیرند و با مفاهیم اصلی الگوریتم و برنامه نویسی آشنا شوند یک گزینه‌ی عالی است.

در زیر فیلم یک دقیقه ای از آخرین نسخه‌ی منتشر شده زبان اسکرچ که توسط دانشگاه ام آی تی ساخته شده است را میبینید.

 

تاریخچه اسکرچ

نسخه آزمایشی این زبان سال 2002 (18 سال پیش) توسط دانشمندان آزمایشگاه رسانه ام‌آی‌تی ساخته شد و نسخه‌ی رسمی آن به نام اسکرچ یک در سال 2007 منتشر شد و به صورت رایگان در اختیار همه قرار گرفت.

نسخه‌ی دوم برنامه با نام اسکرچ 2 در سال 2013 و جدیدترین نسخه‌ی اسکرچ، به نام اسکرچ 3 در سال 2019 (دی ماه 1397) منتشر شد.

نسخه‌ی سوم این برنامه با زبان جاوا اسکریپت نوشته شده است ونسخه‌ی دسکتاپ و  آفلاین آن  بر روی ویندوز 10 و   بر روی مک 2.13 قابل اجراست.

رابط کاربری اسکرچ

رابط کاربری اسکرچ بسیار ساده و کاربردی است. در تصویر زیر قسمتهای مختلف زبان اسکرچ را شامل نوار منو، دسته بندی کدها، شکلک و پس زمینه، افزونه ها و ناحیه‌ی کدنویسی را مشاهده می کنید.

در اسکرچ تنها با کشیدن بلاکها در رها کردن آنها در ناحیه‌ی کد نویسی میتوان انواع بازی، انیمیشن و داستان مورد علاقه خود را بسازید.

تعدادی از بازیها و انیمیشن های انجام شده توسط کاربران را میتوانید در شبکه اجتماعی بی کد ببینید.

وب سایت اسکرچ

در وب سایت اسکرچ میتوانید به صورت آنلاین و بدون نصب برنامه وارد محیط زبان اسکرچ شده و انیمیشن و بازی بسازید، حساب کاربری ایجاد کنید و پروژه هایی را که ساختید برای نمایش به بقیه‌ی کاربران در سایت قرار دهید، پروژه های بقیه را ببینید، لایک کنید ، نطر بدهید و از انها ایده بگیرید.

تا همین لحظه که این مطلب را مینویسم بیش از 56 میلیون نفر در سایت اسکرچ عضو شده اند،

تا الان  56 میلیون پروژه، 281.000 نظر و 26 میلیون استودیو توسط این کاربران  در وب سایت اسکرچ ایجاد شده است و این تعداد روز به روز در حال افزایش است. شما میتوانید با استفاده از این لینک (https://scratch.mit.edu/statistics/) آمار لحظه ای وب سایت اسکرچ را ببینید.

اسکرچ فارسی

یکی از ویژگی هایی که زبان اسکرچ را بسیار محبوب کرده است پشتیبانی از 63  زبان زنده‌ی دنیاست که زبان شیرین فارسی هم جزو آنهاست.

جالب است که بدانید که اسکرچ از همان ایتدا یعنی نسخه‌ی 1.4 هم از زبان فارسی پشتیبانی می کرده که تصویر ا را در زیر میبینید.

در اسکرچ 2 هنگام فارسی کردن زبان برنامه، مشکلی در نمایش دادن حرف ی فارسی وجود داشت که این مشکل در اسکرچ نسخه‌ی 3 بر طرف شد.

ترجمه های اسکرچ فارسی طی زمان روز بروز بهتر و ساده تر می شوند و به زبان فارسی اصیل نزدیک تر می شوند.

 

دلیل نامگذاری

بعضی از دی جی ها با حرکت دادن صفحات دیسک به عقب و جلو آهنگهای مختلفی را تولید می کنند که به این کار اسکرچینگ یا خراش دادن گفته می شود. چون در زبان اسکرچ هم میتوان با ترکیب کردن دستورات، برنامه ها و بازیهای جدید تولید کرد سازندگان این زبان، نام آن را اسکرچ گذاشتند.

آموزش اسکرچ در ایران

در کشور عزیزمان ایران در چند سال گذشته آموزش اسکرچ به کودکان و نوجوانان در بسیاری از آموزشگاه های آزاد و خصوصی و مدارس شروع شده و با استقبال دانش آموزان و خانواده ها مواجه شده است. زبان اسکرچ به دلیل رابط گرافیکی جذاب، پشتیبانی از زبان فارسی، امکان نصب نسخه های مختلف در همه ورژن های ویندوز و از همه مهم تر استفاده رایگان از تمام قابلیت ها در اکثر آموزشگاه ها و مدارس، به عنوان اولین مسیر و زبان برنامه نویسی برای تدریس به کودکان و نوجوانان مورد استفاده قرار میگیرد.

 

0
20بهمن , 1398